Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
piątek, 20 listopada 2026 08:47
Reklama Baner reklamowy
Reklama
FELIETON

Chorzów ma wielką historię. Czy potrafimy o niej opowiadać?

Kurt Alder i Franz Waxman urodzili się w dawnej Królewskiej Hucie, a Friedrich Wilhelm von Reden pomógł stworzyć przemysłowe fundamenty dzisiejszego Chorzowa. Wpis Krzysztofa Szulca udostępniony przez profil Chorzów Miasto Kultury pyta, dlaczego tak słabo znamy ludzi związanych z naszym miastem.
Pomnik Friedricha Wilhelma von Redena na placu Hutników w Chorzowie
Pomnik Friedricha Wilhelma von Redena w centrum Chorzowa. Zdjęcie archiwalne.

Źródło: Archiwum TubaChorzowa.pl

Zacznijmy od prostego pytania: ilu mieszkańców Chorzowa potrafi powiedzieć, kim był Kurt Alder? A ilu kojarzy Franza Waxmana z filmami, za które dostał dwa Oscary? Nazwiska mogą brzmieć daleko od codziennych rozmów o naszym mieście. Ich historie zaczęły się jednak tutaj, w Królewskiej Hucie.

Miasto noblisty i kompozytora

Kurt Alder urodził się w Królewskiej Hucie w 1902 roku. W 1950 roku, wspólnie z Ottonem Dielsem, otrzymał Nagrodę Nobla z chemii za odkrycie i rozwinięcie syntezy dienowej. Franz Waxman, urodzony tu cztery lata później, zrobił karierę w Hollywood. Akademia Filmowa nagrodziła jego muzykę do „Bulwaru Zachodzącego Słońca” i „Miejsca pod słońcem”. Te osiągnięcia są częścią światowej historii nauki i kina. Są też częścią historii miejsca, w którym obaj przyszli na świat.

Friedrich Wilhelm von Reden urodził się w Hameln. Z Chorzowem łączy go coś innego: był inicjatorem budowy Huty „Królewskiej”, wokół której rosła przemysłowa osada. Jego pomnik stoi dziś blisko rynku. Można przejść obok niego codziennie i wciąż nie wiedzieć, co właściwie zawdzięcza mu miasto.

Pamięć bez sprawdzania paszportu

Wpis Krzysztofa Szulca udostępniony przez profil Chorzów Miasto Kultury jest głosem w tej sprawie. Autor uważa, że zbyt rzadko opowiadamy o wybitnych ludziach związanych z Chorzowem, szczególnie gdy ich biografie wymykają się prostym narodowym etykietom. To opinia, z którą można dyskutować. Samo pytanie o miejsce tych postaci w lokalnej pamięci zasługuje jednak na odpowiedź.

Historia miasta nie staje się mniej nasza dlatego, że była pisana po niemiecku, polsku czy śląsku. Nie musimy zmieniać niczyjego pochodzenia, by zrozumieć znaczenie jego pracy dla Chorzowa. Równie ważna jest dokładność: Mirosław Breguła, przywołany we wpisie, urodził się w Świętochłowicach, ale dorastał, mieszkał i tworzył w Chorzowie. Jego związek z tym miastem nie wymaga dopisywania mu innego miejsca urodzenia.

Najłatwiej postawić tablicę i uznać sprawę za załatwioną. Trudniej zatrzymać się przed nią z dzieckiem, wejść z tą opowieścią do szkoły, pokazać stary budynek i wyjaśnić, kto w nim żył. W poście widać zdjęcia pracowni poświęconej naukowcom związanym z Górnym Śląskiem. Tak właśnie historia wychodzi z gabloty i staje się rozmową.

Chorzów ma się czym chwalić. Jeszcze ważniejsze, by umiał opowiadać o tym uczciwie i ciekawie — bez przemilczania złożonych życiorysów. Pamięć o mieście powstaje za każdym razem, kiedy ktoś zadaje pytanie, szuka odpowiedzi i przekazuje ją dalej.

Wpis Chorzów Miasto Kultury


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Newsletter Tuby Chorzowa – Chorzów w pigułce, codziennie o 21:00

Bądź na bieżąco z Chorzowem

Najważniejsze wiadomości, wydarzenia i sport w jednym wieczornym podsumowaniu.

Zapisz się na newsletter

Ostatnie komentarze

Autor komentarza: Rezydent Treść komentarza: Oczywiście mowa o końcowym, grupowym przejściu! Data dodania komentarza: 18.11.2026, 12:32 Źródło komentarza: Hit z "Cwajki"! Uczniowie SP 39 w Chorzowie skomponowali piosenkę [WIDEO] Autor komentarza: Rezydent Treść komentarza: No tak, ale brakuje tutaj czegoś tak oczywistego! Przed wejściem na jezdnię zatrzymaj się na chodniku. Spójrz najpierw w lewo, potem w prawo, a następnie jeszcze raz w lewo, aby upewnić się, że żaden pojazd nie nadjeżdża lub, że kierowca wyraźnie zwalnia i zamierza się zatrzymać. Pamiętajcie Drogie Dzieci, bez tego to i odblaski nie pomogą! Liczna zabitych i rannych podczas przechodzenia "na pasach" w Polsce Niechronionych Uczestników Ruchu Drogowego ciągle z roku na rok rośnie! Data dodania komentarza: 18.11.2026, 12:30 Źródło komentarza: Hit z "Cwajki"! Uczniowie SP 39 w Chorzowie skomponowali piosenkę [WIDEO] Autor komentarza: Hmmmm Treść komentarza: Czy będzie bezpiecznie ....patrząc na to.co.dzieje się w tłumach jarmarkach np w Niemcy.. itd do czego to doszło....kiedyś nie do pomyślenia strzelanie , nożownicy... strach Data dodania komentarza: 16.11.2026, 21:47 Źródło komentarza: Jarmark w Katowicach rusza 20 listopada. Ponad 100 domków i 33-metrowy młyn Autor komentarza: Redakcja Kuriera Sportu Treść komentarza: Aktualizacja do sierpniowej zapowiedzi: 13 listopada zakończono dialog konkurencyjny i zaproszono wykonawców do złożenia ofert w ciągu 30 dni. To jeszcze nie start robót. Termin 24 miesięcy na pierwszą trybunę ma biec od podpisania umowy, więc nie należy go liczyć od samego ogłoszenia. W Kurierze Sportu zestawiliśmy kolejne kroki i wyjaśniliśmy różnicę między oddaniem pierwszej trybuny a ukończeniem całego stadionu: https://kuriersportu.pl/nowy-stadion-ruchu-chorzow-coraz-blizej-kiedy-ruszy-budowa-i-kiedy-niebiescy-wroca-na-cicha/ Data dodania komentarza: 15.11.2026, 23:35 Źródło komentarza: Nowy stadion Ruchu Chorzów. Prezydent Michałek podał całkiem nowe informacje i "deadline"! Autor komentarza: Haha Treść komentarza: Ciekawe jak im pójdzie. 50 metrów jednego pasa na Wojska Polskiego nie potrafią zrobić. Komedia. Jaki Pan taki kram Data dodania komentarza: 14.11.2026, 09:44 Źródło komentarza: Łącznica DTŚ do remontu. Kierowców czekają kolejne utrudnienia Autor komentarza: slazak Treść komentarza: Świetny zart! Naprawde gratuluję poczucia humoru haha A firmie najlepiej otworzyć na ulicy wolnosci! Data dodania komentarza: 12.11.2026, 18:06 Źródło komentarza: Chcesz rozwinąć firmę? W Chorzowie opowiedzą jak pozyskać na to fundusze
Reklama
Reklama partnerska Ceneo
Reklama
Reklama Kaiser One – sponsor 4. Mili Mikołajkowej w Chorzowie